Antidepresan Nedir? Yan Etkileri? Kullanımı?

Antidepresan Nedir? Yan Etkileri? Kullanımı?

Antidepresan Nedir, Hangi Hallerde Kullanılır ve Zararları Nelerdir?

Antidepresanlar son 30-40 yılda epey fazla kişi tarafından kullanılmaya başladı. Bu durumun nedenleri çok yönlü şekilde açıklanabilir. Örneğin Türkiye açısından düşünülürse bireyselliğin artması, ekonomik ve toplumsal problemler, ilaç sektöründeki deformasyon başlıca nedenleridir. Özellikle ilaç sektöründe artık doktorların gerekli gereksiz yere satış olması için ilaca yönlendirmesi genel bir sorun haline gelmiştir. Yani sağlık alanında güven sorunu söz konusudur. Ekonomik bir değerlendirme yapılırsa insanların, gelirlerinin az olmasına rağmen borç içinde olması ve temel ihtiyaçlarını giderirken hayat pahalılığı gibi nedenlerle ek faaliyetleri kısıtlamaları çalışma hayatına doğrudan yansımaktadır. Yani iş yaşamındaki ve ev hayatındaki memnuniyetsizlikler insanları ruhsal bazı sorunlara yöneltebilmektedir. Bu sorunları çözerken de yalnız olması durumunda yük iyice artar ve depresyona girilebilir. İlaçla tedavi ile kötü hisler geçici şekilde yok edilir.

Antidepresan Ne Zaman İhtiyaç Olur?

Antidepresanlar gelişigüzel alınan bir ilaç değildir. Bunlar genellikle psikiyatrik rahatsızlıkların çözümünde, hastanın tedavi sürecini hızlandıran, sorunlu bölgeleri baskılayan ilaçlardır. Kullanımı öncesinde alanında uzman bir kişi hastaya tanı koyar ve daha sonra ilaç tedavisine başlar. Depresyon, takıntı, sosyal fobi, şizofreni, uykusuzluk, panik atak, anksiyete sorunlarında yaygın şekilde kullanılır.

Antidepresanların Faydaları

Psikolojik tedavi süreçleri açısından antidepresanların faydaları çok yönlüdür. Yani içerisindeki maddeler, beyindeki seratonin eksikliğini giderir, kötü hisleri baskılar. Ayrıca bazıları uyku ile daha iyi hissetmenizi sağlayabilir. Örneğin uykusuzluk çeken kişilerde sakinleştirici etkili antidepresan verilebilir. Olmayan şeyleri gören bir şizofreni hastasında bu ilaçlarla belirtiler azaltılabilir. Yani hastalığa yönelik uygun antidepresanla çözüm geliştirilebilir. Faydaları da bu açıdan tedavi edici özelliktedir.

  • Düzenli kullanımla beraber psikolojik rahatsızlıkları giderir.
  • Davranışçı terapi ile beraber ilaç tedavisi ruhsal hastalıkların çözülmesinde daha fazla artı sağlar.
  • Ruhsal sorunların en az kayıpla atlatılması için antidepresanlar son derece önemlidir. Özellikle ağır depresyonlarda, intiharı önleyebilir.
  • Ruhsal hastalıkların kaynağında bağlantı sorunları vardır. Bu sorunların giderilmesi için antidepresanlardan faydalanılır. Yani bağlantıların daha normal çalışmasında antidepresan içindeki maddeler etkilidir.

Antidepresanlar Ne Kadar Süre Kullanılmalı?

Antidepresanlarla ilgili genel olarak yanlış bir algı vardır ve bir iki kere içildiğinde oluşan iyi hisse bağlı olarak hastalığın bittiği zannedilir. Ancak bu son derece tehlikeli olan bir duruma da işaret edebilir. Uzman kontrolünde, hastalık tanısı konduktan sonra 1-2 yıl gibi sürede içilmeye devam edilmesi gereken antidepresanlar yarıda bırakılmaması gereken kimyasal maddelerdir. Yani temel alınması gereken zaman doktorunuzun verdiği zamandır. 6 ay kullanım sonrası kontroller yapılacaksa bu verilen süre boyunca, zaman açısından da sorun yaşanmadan içim olmalıdır. Eğer hastalık ağırsa 2 yıl düzenli kullanım önerilebilir. Yani süre ne kadar olursa olsun tam zamana uyulması gerekir. Aksi halde antidepresanın hedeflediği tedavi gerçekleşmez. Hastalarda psikolojik rahatsızlığın yenilenme ihtimali çok fazladır.

Doğru Kullanımın Önemi

Antidepresanlar nasıl kullanılır sorusu hasta ve hekim arasında belirlenecektir. Farklı ilaç markaları ve hastalık olduğu için gün içinde içilmesi gereken miktar da değişecektir. Örneğin depresyon tedavisi devam ediyorsa günde 1 kere yatmadan bir süre önce kullanabilirsiniz. Bu ilaçları kullanırken arıca prospektüsün de okunması gerekir. Hangi hastaların kullanmaması gerektiği, yan etkiler, olası ekstra durumlar tüm ayrıntılarıyla burada yazar.

Antidepresan Kullanırken Görülen Yan Etkiler

Antidepresanların yan etkileri yine ilaç çeşidine göre değişebilir. Ayrıca hasta hassasiyetine öre de değişebilecektir. Örneğin alkolle alınan antidepresanlar genelde baş dönmesi ve kusma etkileri yaratır. Bu nedenle kesinlikle beyin işlevlerini etkileyen maddelerle alınmamalıdır. Bunun dışında en sık görülen yan etkiler şöyle sıralanabilir:

  • Kaygı seviyesinin bir süre artması, özellikle ilk kullanım sırasında.
  • İştahsızlık, yemek yemede isteksizlik
  • Aşırı uyku hali veya tam tersine uykusuzluk
  • Kullanımdan kısa bir süre sonra kilo almak
  • Cinsel isteksizlik hali, orgazm olmada güçlük
  • İshal, bağırsaklarda bozukluk, kabızlık durumu, tuvalete çıkamama
  • Sersemlik hissi oluşması, çalışırken veya günlük işleri devam ettirirken zorluk
  • Dikkat dağınıklığı
  • Beklenmedik neşe, sarhoşluk hali şeklinde sıralama yapılabilir. Yan etkiler eğer devam ederse, mutlaka en kısa sürede doktora gidilmelidir.

Antidepresan Kullanan Kişiler İçin İş Birliğinin Önemi

Antidepresan kullanan kişilerin tedavi süreçlerinde tam sonuç alınması için yakın çevresinin de bilinçli hareket etmesi gerekir. Tedavi sürecinde travmatik olaylardan kaçınmak gerekir. Ayrıca motivasyon sağlayan durumlar da hazırlanabilir.

Antidepresan Kullananlar İçin Öneriler

Antidepresan kullanımında dikkat edilmesi gerekenler ilacın tam etki göstermesi bakımından önemli bir ayrıntıdır. Şu önerileri göz önünde bulundurmanız gerekir:

  • Antidepresanlar, doktor tarafından reçete edildiğinde kullanılabilir. Aksi halde eczanelerden satın alınamaz.
  • Hemen etki alınması için genellikle 2-3 hafta beklenmelidir.
  • Psikiyatrik sorunlarda tam etki genelde 6 aydan itibaren görülür.
  • İlaç kullanılırken mutlaka kontrollere gidilmelidir.
  • İlaç kullanımı bırakılmadan önce mutlaka doktor kontrolü gerekir.
  • Antidepresan dışında ilaç kullanımı yine doktor kontrolünde gerçekleşmelidir.
  • Uykusuzluk sorunlarında gelişigüzel antidepresan alınmamalıdır. Başka bir kişiden doktora başvuru yapmadan ilaç alınmamalıdır.
  • Antidepresanlar ağır ilaçlar olduğundan sabahları tok karnına alınması gerekir. Bazıları da gece bir iki saat önceden alınabilmektedir.
  • Her psikiyatrik vakada antidepresan ilaçlar kullanılmaz.
  • Bu ilaçların bağımlılık riskleri olabilir. Hepsi olmamakla beraber bazılarında bağımlılık yan etkisi vardır. Bu tür riskler olduğunda yeşil reçete ile satılmalıdır.

Antidepresanlarla İlgili Yanlış İnançlar

Antidepresanlara olan yanlış bakış açıları, aslında ruhsal bozuklukların değerIendirilmesi konusunda yapılan hatalarla ilgilidir. Yani ruhsal bozuklukların insani durumlar olduğu unutulduğunda ve herkesin yaşayabileceği bir sorun olduğu gözden kaçırıldığında değerlendirmede de pürüzler baş gösterir.

  • Antidepresanlar insanların karakterinde bir değişikliğe neden olmaz.
  • Bu ilaçlar sarhoş olmak, kafa bulmak için satılmamaktadır.
  • Birçok psikolojik rahatsızlığın giderilmesinde antidepresan kullanılır. Dünyanın her yerinde bu böyledir.
  • Antidepresan kullananlar tehlikeli veya korkulacak kişiler değildir, antidepresanlar insanları saldırgan yapmaz, aksine sakinleştirir.
  • Birçok insanın antidepresan kullandığı fark edilmez. Antidepresanlar sadece beyindeki bağlantıları iyileştirir.
  • İşe yaramayan ilaçlar değildir. Tedavi edici ilaçlardır. Ancak yanlış kullanım, beraberinde sorunları da getirebilir.

Çocuklarda Antidepresan

Çocuk ve ergenlik dönemindekilerde antidepresan kullanımı diğer kullanım çeşitlerinden farklı değildir. Yani doktor kontrolünde alınmalı ve gerekirse psikoloğa da başvurularak terapi güçlendirilmelidir. Ancak yetişkinlerin antidepresan kullanımına göre ailenin daha fazla hassas davranması gerekir. Yani aile içinde travmatik durumlar olmamalı, tedaviyi yeniden aksatacak sorunlardan kaçınılmalıdır. Ergenlik döneminde olan bir genç antidepresan kullanırken kendini bir sorun olmasa da kendini daha fazla depresyona sokmaya eğilimli olabilir. Bu şekilde kendi kimliğini oluşturabilir. Yanlış ve kontrolsüz kullanımın olmaması bu açıdan son derece önemlidir.

Antidepresan İntihar Düşüncesine Neden Olur mu?

Antidepresanlar intihar düşüncesine neden olur mu sorusu özellikle aileleri endişelendirmektedir. Yapılan birçok araştırmada antidepresanların içinde yer alan ve seratonini artıran maddelerin ani değişiklik yapması nedeniyle intihar düşüncelerine neden olduğu görüldü. Ancak bu durum hastalarda antidepresan kullanımının kesilmesine neden olmamıştır. Doğru uygulama ile alınması ve konuşma tedavisi ile desteklenmesi son derece önemlidir. Antidepresan kullanımının sağlıklı şekilde sonuçlanması için çocukların ilaç kullanım sonrasında kontrol edilmesi de gerekmektedir. Potansiyel risk faktörlerinin iyi değerlendirilmesi kritik bir konudur. Aile içerisinde bir ruhsal sorun olup olmadığına bakılmalıdır.

Çocuklar İçin Onaylanan Antidepresan

Çocukların antidepresan ilacı kullanımı sırasında FDA tarafından onaylanan Fluoxetine ilacı reçete edilebilmektedir. Lexapro adlı ilaç da 12 yaş ve üzerindeki ergenlerin kullanımı için onaylanan bir ilaç.

Çocuklarda Hangi Durumda Antidepresan Kullanılmalı

Antidepresan kullanırken dikkat edilmesi gerekenler olası sorunları bulmak açısından önemlidir. Çünkü bu ilaçlar doğru kullanılmadığında riskler de barındırabilir. Örneğin ilaç kullanırken diğer yandan intihar eğilimi olabilir ve buna karşı mutlaka hasta kişinin çevresine dikkat edilmelidir. Özellikle çocuk ve ergenlerde antidepresan kullanımı ayrıca özen gösterilmesi gereken bir konudur. Şu eğilimler varsa mutlaka antidepresan alınmalıdır:

  • Kendini yaralama eğilimi
  • Ölümle ilgili düşünceler, intihar etmek isteme ve bunu dile getirme,
  • Panik atak sorunları, uykusuzluk
  • Üzüntü halinin artması
  • Huzursuzluk hissi ve günlük işleri telaş içinde yapma
  • Şiddet ya da saldırganlık hissi, düşmanlık
  • Davranışların normalden daha aşırı olması
  • Sosyal problemler, okulda başarısızlık ve bu halin düzelmemesi
  • Yalnız kalma isteği,
  • Bunalım hissi, geçmeyen problemler

Antidepresan Gelişigüzel Kullanım

Günümüzde yapılan en yaygın hatalardan biri antidepresanların gelişigüzel kullanılmasıdır. Her stres ve üzüntü halinde antidepresan alınmamalıdır. Eğer mümkünse ilk önce yakın çevrede sakin şekilde problem çözülmeye çalışılmalıdır. Eğer diretme söz konusuysa ve en az 2-3 hafta süren bir depresyon hali varsa da bir psikiyatriste başvuru yapılmalıdır.

Bir önceki yazımız olan Depresyon Belirtileri Nelerdir? başlıklı makalemizde depresyon, depresyon belirtileri ve depresyon nedir hakkında bilgiler verilmektedir.

Beğen  1
Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir