Bipolar Bozukluk – Manik Depresif – İki Uçlu Bozukluk

Bipolar Bozukluk – Manik Depresif – İki Uçlu Bozukluk

Bipolar Bozukluk (Manik Depresif Hastalik – Iki Uçlu Bozukluk)

Manik Depresyon veya Manik Depresif Bozukluk olarak adlandırılan Bipolar bozukluk, kariyer ve kişiler arası ilişkilere zarar veren, tedavi edilmediği taktirde ise, intihara neden olan psikolojik bir rahatsızlıktır.

Bipolar Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Bipolar bozukluğu kişilerde duygu değişimine neden olmaktadır. Hastalıkta bazı dönemler vardır. Manik olarak adlandırılan devirde kişiler genellikle aşırı hareketli olmaktadır. Günler süren uykusuzluk, aşırı konuşma, aşırı hareketlilik, konuşkanlık, umursamazlık görülmektedir. Bu dönem günlerce süren agresiflik, sinirlilik, çok fazla alışveriş yapma ve diğer belirtiler görülmektedir. Manik dönemde olan kişiler genellikle işlerinin ve kariyerlerinin oldukça iyiye gittiğini belirtmiştir. Bu nedenle de, tedaviyi reddetmeleri görülmektedir. Fakat bu durum daha sonraki ilerleyen dönemlerde daha dramatik sonuçlar doğurmaktadır. Bazı zamanlarda ise hastalık felaketle sonuçlanabilmektedir. Kişilerin umursamaz tavırları, aykırı oldukları durumlar yapması, riskli kararlar alması( iş görüşmesi, kariyer, sözleşme), alışkın olmadığı cinsel ilişkilere girmesi, fazla alışveriş yapması, kişiye ve ailesine finansal zararlar verebilmektedir.
Kişinin hastalığı yaşadığı zaman içerisinde diğer bir döneme girmesi mümkündür. Diğer bir dönemde kişiler depresyon dönemine girmektedir. Bir önceki dönemin tam aksine kişiler kendilerini oldukça kötü hissederler. Durduk yere ağlamak isteği, hüzünlenmek, duygusallaşmak, tek başına kalmak isteği bu dönemde gözükebilmektedir. Bir önceki dönemde işlerini yoluna koyan kişiler bu dönemde işlerinin hepsini kötü bir duruma getirmektedir. Depresyon döneminde aynı zamanda kişilerde intihar isteği yaranabilir. Bu döneme giren birçok kişinin kendini intihar etmiş olduğu görülmektedir.
Bu psikolojik rahatsızlığa yakalanmak hiç kimsenin hatası değildir.

Bipolar Bozukluğa Kimler Yakalanır?

Bipolar bozukluğa yakalanan kişilerin günümüzde sayısı oldukça fazladır. Dünya genelinde 100 kişiden 1-2’sinde bipolar bozukluk görülmektedir. Bipolar bozukluk görülen kişilerin genellikle yaşı 15-24’tür. Bu hastalığa yakalanan kişilerin ömrü boyunca bu hastalığı yaşadığı da görülenler arasındadır. 20’li yaşların başında daha sık bir şekilde görülmekte olan hastalık çocuklarda ve 65 yaş üstü kişilerde daha az görülmektedir. Hastalığın tedavisi mutlak yapılmalıdır. Aksi taktirde kısa süre içerisinde kişilerde can ve mal kaybı gözükmektedir.

Çocuklarda Bipolar Bozukluk

Çocuklarda bipolar bozukluk orta yaştaki kişilere göre daha az gözükmektedir. Bipolar bozukluğun çocuklarda teşhis edilmesi daha zordur. Çocuklarda daha şiddetli bir şekilde bipolar bozukluk görülmektedir. Özellikle manik dönemde çocuklarda şiddetli rahatsızlıklar görülmektedir. Derslerde çocuklarda hareketlilik, olmayan cisimleri görmeleri ve benzer durumlar gözlemlenmektedir. Bipolar bozukluk yaşayan çocuklar ev içerisinde ve dışarda da oldukça büyük sorunlar çıkarmaktadır. Diğer bir taraftan çocuklarda da depresyon dönemi gözükmektedir. Depresyon döneminde de çocuklar oldukça büyük sorunlar yaşamaktadır. Bu dönemi çocuklar da yetişkinler gibi geçirmektedir. Yaşamış oldukları sorunlar nedeniyle çocuklarda da intihar hissi yaranmaktadır. Oldukça zor bir psikolojik hastalık olan bipolar bozukluk çocukların da sağlık sorunları yaşamalarına neden olabilmektedir.

Bipolar Bozukluk Genetik Midir?

Ailede herhangi bir kişinin bipolar rahatlık yaşaması, tıpkı anksiyete bozukluğunda olduğu gibi diğer bireylerinde bu hastalığa yakalanma riskini artırmaktadır. Aile bireylerinden herhangi birinin bipolar rahatsızlık yaşamazken aile bireylerinden birinin bipolar rahatsızlık yaşaması %1-2 iken, ailede herhangi birinin yaşaması riskinizi %7-8’e kadar yükseltmektedir. Özellikle bir yumurta ikizlerinden birinin bipolar bozukluk yaşaması diğer ikizinde bu rahatsızlığı yaşama riskini %45-60’a yükseltmektedir. Bu nedenle bipolar bozukluk hastalığı genetik bir rahatsızlık olarak da bilinmektedir.

Bipolara Bozukluğun Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın genel olarak bakıldığında iki zıt evresi vardır.
Bu evrelerden birincisi mani veya hipomani dönemidir ve belirtileri şunlardır:

-Aşırı/yersiz neşe hali ve ya sinirlilik/öfke/agresyon,
-Abartılı özsaygı,
-Konudan bir diğer konuya atlama/aşırı konuşma
-Düşüncelerde hızlanma,
-Daha az uyku isteği, Alışılmış dışında enerji,
-Düşüncesiz bir şekilde doyuma ulaşma isteği İmpulsivite, (ani seyahatler, alışveriş çılgınlığı, bazen rastgele veya aşırı seks, son derece yüksek risk oluşturan iş yatırımları, hızlı bir şekilde araba kullanma)

Hastalığın diğer bir evresi ise, bipolar depresyon evresidir ve bu evre kişilerde oldukça zor bir şekilde devam etmektedir.

-Düşük özsaygı ve depresif ruh hali
-Düşük konsantrasyon
-Son derece düşük bir enerji seviyesi,
-Her zaman yapılan aktivitelere karşı haz veya ilgi eksikliği,
-İntihar girişimleri veya düşüncesi
-Üzüntü, çaresizlik, yalnızlık, suçluluk duygusu,
-Yorgunluk, yavaş konuşma, ve zayıf koordinasyon,
-Aşırı uyuma isteği veya Uykusuzluk

 

Bipolar Bozuklukta Tanı Nasıl Konur?

Bipolara bozukluk tanısı uzman kişiler tarafından konmaktadır. Öncelikle durumunuz hakkında uzman kişilere danışabilirsiniz. Son zamanlarda yaşamış olduğunuz olayları yapmış olduğunuz durumları doktorunuza belirtmeniz gerekmektedir. Aynı zamanda doktorunuz aile yakınlarınızla da konuşmak isteyebilir. Doktor aile bireylerinizden son zamanlardaki değişimlerinizi neler yaşamış olduğunuz soracaktır. Beyin durumunuzu da öğrenmek için Elektroensefalografi (QEEG) de doktorunuz çekebilir. Doktorunuzun durumdan şüpelenmesi durumunda beyin MR’ı çekebilmektedir.

Bipolar Bozuklukta Ne Zaman Hastaneye Yatış Gerekir?

Bipolar bozukluk yaşayan kişilerin manik veya depresyon dönemlerinde hastaneye yatma durumları gerçekleşmektedir. Bu dönemlerini aşırı zor ve aşırı şiddetli geçiren kişilerin hastaneye yatırılması mutlak kılınmaktadır. Bu dönemleri yaşayan kişilerin %90 hayatları boyunca en az bir kez hastaneye yatırılmıştır. Hastaneye yatırılan bu kişiler daha sonrasında tahliye istemiştir. Fakat intihar riskini ortadan kaldırmak adına yapılan en büyük girişim hastanın hastaneye kaldırılmasıdır. Bu hastalık sahipleri her zaman denetim altında tutulmalıdır.

Bipolar Bozukluğun Nedenleri

Bipolar Bozukluğun Biyolojik Yönü Nedir?

Bipolar bozukluk şeker hastalığı gibi bir hastalıktır. Beyindeki kimyasallar iletilerek duygu değişimi sağlanmaktadır. Beyindeki bu iletilme kişilerde görülen duygu değişimlerinin en büyük sebebidir. Kişilerde görülen bu duygu değişimleri dönemsel olarak değişmektedir.

Hastalığın Psikolojik Yönü Ve Psikoterapinin Tedavideki Rolü Nedir?

Bipolar bozukluk hastalığının tedavisi süresince birçok panik ataklar kendisini gösterecektir. Bu ataklar sırasında aile içi ilişkilerin bozulması büyük bir muhtemel. Bu nedenle kişiler tedavi süresince sadece ilaçla sınırlı kalmayıp psikiyatr yardımı da almalıdır. Psikiyatr hem aileyi hem de hastayı bu ataklara hazırlayacaktır. Atak süresince aile bireylerinin ve yakınlarının kişiye nasıl davranması gerektiği psikiyatr tarafından önerilecektir. Şunu bilmelisiniz ki, tedavi süresince aile bireylerinin hastaya yardımı oldukça büyük bir öneme sahiptir.
Psikiyatr hasta yakınlarının hastalık dönemince yapmış olduğu hataların düzeltilmesinde, hastanın hastalık dönemince yapmış olduğu yanlışların bilinçlendirilmesinde yardımcı olur. Manik ve depresyon dönemlerinde kişilerin ve yakınlarının nasıl davranması gerektiği konusunda da bilinçlendiren psikiyatr kişilerin hareketlerinin ele almasını sağlamaktadır.

Bipolar Bozukluk Nasıl Tedavi Edilir?

Bipolar Bozukluk (Manik Depresif Hastalik - Iki Uçlu Bozukluk)

Bipolar bozukluk tedavisi iki yöntemle yapılmaktadır. Bu yöntemler akut tedavi ve koruyucu tedavi olarak ikiye ayrılmaktadır. Akut tedavi hastalığı yeni yeni başlayan kişilere uygulanmaktadır. Hastalığın ilerlememesi için önlemler alınır ve kişinin hastalığı daha kolay bir şekilde atlatması sağlanır. Koruyucu tedavi ise hastalığı yeni atlatmış olan kişilere uygulanmaktadır. Hastalığın yeniden başlamaması için uygulanan bu tedavi yöntemi oldukça etkilidir. Akut tedavi süresince hastalar kimi zaman hastaneye yatırılmalıdır.
Biyolojik tedavide ilk olarak kullanılan ilaçlardır. İlaç yardımıyla beraber kişilerin intihar riski göze alınarak Elektrokonvulsif tedavi (EKT)’de uygulanabilmektedir. Yeni ilaçların kullanılması EKT’ye olan ihtiyacı azaltmıştır. Fakat bazı kişilerde bulunan ilaçlara karşı yan etkiler yaratması ve kişilerde yaşanan rahatsızlıklar nedeniyle kişilerin istenilen doza ulaşamamaları EKT’ye ihtiyaç sağlamaktadır. Günümüzde en etkili yöntem EKT olarak bilinmektedir. EKT kişilerde acı hissi yaratma ve onlar için bir ceza değildir. EKT tedavisi almış olan birçok hasta dişçi koltuğuna oturmayı EKT’den daha stresli olarak görmektedir.

Bipolar Bozuklukta TMU Uygulanabilir mi?

TMU beyindeki elektriksel aktivitenin düzene sokulmasını sağlamaktadır. TMU küçük ama etkili ışınlardır. Beyindeki aktiviteleri kontrol altına alarak duygu değişimlerini kontrol altına alır. Asıl amaç beyindeki kimyasalların iletilmesini zayıflatarak kişinin daha huzurlu olmasını sağlamaktadır. EKT ise doğrudan beyine elektrik verilerek yapılır. Bu nedenle EKT hastanede anestezi altında yapılmalıdır.
Tedavi sayısı ve süresi hastanın ihtiyacına göre ve hastalığın ilerlemesine göre belirlenmektedir. Genellikle tedavi 20 seanstan ibrettir ve 5-30 dakika verilen frekanslarla ve şiddetlerle uygulanır. Bpolar bozukluğunda kullanılan en etkili yöntemdir ve genellikle depresyon döneminde etkili bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Fakat hipormani döneminde EKT uygulamasında farklı parametirlerle uygulanmaktadır.

Genel Olarak Bipolar Bozukluğu

Bipolar bozukluğukişilerde oldukça sık bir şekilde görülen kesinlikle tedavi gerektiren bir psikolojik rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık tedavi edilmediği taktirde kişilerde oldukça büyük sorunlar yaratmaktadır. Hastalık ilk başlardan itibaren kişilere ve ailelerine çeşitli rahatsızlıklar vermektedir. İlk zamanlarda bazı kişiler için oldukça yararlı olarak gözükse de depresyon döneminde kişilerin kendilerini intihar etmelerine dahi neden olmaktadır. Finansal ve manevi olarak büyük sorunlar yaratmakta olan hastalık acil bir şekilde tedavi edilmelidir. Tedavi yöntemleri arasında en çok gerek duyulan psikiyatr yardımıdır. Psikiyatr kişilerin rahatsızlıklarının tedavi olunması konusunda kararlar vermektedir ve yakınlarının hastaya yanaşma şekillerini belirlemektedir. Hastaların henüz hangi dönemde olduklarını bilmedikleri için doktor yardımı alması gerekmektedir.

Kaynak:

https://www.webmd.com/depression/guide/bipolar-disorder-manic-depression#1

https://www.healthline.com/health/depression/manic-depression-bipolar-disorder#overview1

Bir önceki yazımız olan Sosyal Fobi Tedavisi başlıklı makalemizde neuro biofeedback, sosyal fobi ve sosyal fobi ilaçları hakkında bilgiler verilmektedir.

Beğen  1
Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir