MS Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tanısı, Tedavisi

MS Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tanısı, Tedavisi

Ms Hastalığı

Bağışıklık sisteminin bozukluğu ile ortaya çıkan ms hastalığı kişilerin beyin ve omuriliklerinde plakların oluşmasıdır. Multipl Skleroz olan hastalık ms olarak kısaltılır. Dünya’da 3 milyon ülkemizde ise 35 bin kişide görülmüştür. Ms hastalığı ataklar halinde gelişme gösteren bir hastalıktır. Eğer ms hastalığı fark edilir ise hastanın düzenli olarak kontrol edilmesi ve takip edilmesi gerekecektir.

Bu şekilde ms hastalığı kontrol altında tutulabilir. Hastalığın ortaya çıktığı yaşlar genel itibari ile 20 ila 40 yaş arasıdır. Kendini ataklar halinde gösteren bu hastalık kadınlarda daha fazla görülebilen bir hastalıktır. Santral sinir sisteminde yer alan beyaz madde yapılarının hastalanması ms hastalığına davetiye çıkarması demektir. Beyaz madde olarak adlandırılan santral sinir sistemindeki bu madde santral sinir sisteminin diğer bölümleri ve vücutta bulunan diğer bölümlerle iletişim kurulmasını sağlayan bir madde olup liflerden meydana gelir.

Eğer beyaz madde de hasar meydana gelmiş ise bu durum ms hastalığına yakalandığının bir soncudur. Beyaz madde miyelin adlı bir madde ile çevrelenir. Fakat miyelin hasarlı alanlarda kaybolur. Bu nedenle beyaz madde işlevini yerine getiremez. Ms hastalığında değişken belirtiler söz konusu olduğu için önceden bilinebilecek bir hastalık ne yazık ki değildir.

Ms Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Genel olarak ms hastalığı belirtileri tanımlanmış olsa da hastalarda seyir edilen ms hastalığı belirtilerinin her zaman aynı olduğu üzerinde durmak oldukça zordur. Çünkü ms hastalığı belirtileri kişiden kişiye göre farklılık göstermektedir. Genel olarak hastalığın seyrine bakıldığında belirtileri şöyledir:

  • Cinsel fonksiyonlarda bozukluklar
  • Vücutta medyana gelen uyuşukluk, iğnelenme ve karıncalanmalar
  • Depresyon
  • Yorgunluk hali
  • Yutmada yaşanılan zorluk
  • Dengede kayıplar
  • Mide bulantıları
  • İdrar kaçırma ve kabızlık

Vücutta güçsüzlük görülebilir. Bununla birlikte vücudun bir tarafı daha güçsüz olabilir. Özellikle bir tarafın kol ve bacaklarında daha çok güçsüzlük, spazm, kas sertliği ve kramp gibi ağrılara rastlanılabilir. Ms hastalığının ilk belirtileri olarak güç kaybı ortaya çıkar. Kollarda ve bacaklarda görülen kuvvet azalması şikayetlerinin başladığına rastlanılır.

Eğer çift görme, bulanık görme, denge bozuklukları ve duyu bozuklukları ortaya çıkmış ise bu durum hastaların doktora başvurmalarını gerektiren bir durum olarak karşımıza çıkar. Bunlarda göz önüne alınarak ms hastalığının belirtilerinin her kişide farklı seyir edeceği de unutulmamalıdır.

Miyelin Nedir?

Sinir sisteminde sinir liflerinin çevrelendiği bir doku vardır. Bu doku bir tür kılıf niteliğini taşır. Bu kılıf sayesinde sinir lifleri beyinden gelen elektrik uyarılarını vücudun diğer bölümlerine gönderir. Ms hastalığında ise miyelin adı verilen bu kılıfın hasara uğraması sonucu beyinden gelen elektrik uyarıları vücudun diğer bölümlerine iletilmez. Miyelin sadece bununla sınırlı kalmadığı gibi aynı zamanda sinir liflerinin korunmasını da sağlar. Ancak miyelin hasar gördüğünde ms hastalığı çeşitli olarak ortaya çıkar.

En belirgin Ms Belirtileri Nelerdir?

Yüzde ve vücutta meydana gelen uyuşukluk halleri, halsizlik belirtileri, karıncalanmalar, yorgunluk, denge bozuklukları, hissizlik, görme bozuklukları, ısıya karşı hassasiyet, kaslarda sertleşme, konuşma bozuklukları, cinsel işlev sorunları, kısa süreli yaşanan bellek sorunları, ataksi denilen yürüme dengesizlikleri ve bağırsak ve mesane problemleridir.

Ms Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Anne karnında iken meydana gelen biyokimyasal olaylar, alerjik reaksiyonlar, bilinçsiz yapılan diyetler, vitamin eksiklikleri ve miyelin denilen kan ve beyin arasında bulunan bariyerin hasarı ms hastalığı nedenlerinden olmaktadır. Ms hastalığına etki eden sorunlar arasında genetik olayların bulunup bulunmaması merak konusudur.

Ms hastalığının oluşmasında genetik faktörlerin etkin olduğu doktorlar tarafından belirtiliyor. Ms hastalığının belirtileri her hastada aynı olmadığından zor anlaşılabiliyor. Fakat genetik belirtiler ms hastalığına yakalanan kişilerin hepsinde aynı oluyor. Ms hastalığının nedenleri arasında sayılabilecek diğer etmenlerde şunlardır:

  • Virüsler
  • Çevresel faktörler
  • Genetik faktörler
  • Kalıtım
  • Etnik köken

Geçmiş dönemlerde kişi ‘’ varisella zoster ‘’ ve ‘’ herpes ‘’ v,rüslerine maruz kalmış olabilir. Kişilerde genetik çevresel faktörlerden olumsuz bir şekilde etkilenmiş olabilir. Beyaz ırkta miyelinin koruyuculuğu daha az olurken sarı ve kısmen siyah ırkta miyelin koruyuculuğunun etkisi daha fazla olabilmektedir.

Cıva, organik çözücüler, radyasyon ve böcek ilaçlarına maruz kalınması çevresel faktörlere örnektir. Ms hastalığına sahip anne ve babanın çocuklarında ms hastalığı riski 7 ila 10 kat artar. Yine bu hastalığa sahip anne ve babnın ikiz çocuklarının birinde ms hastalığı riski daha fazla iken diğerinde daha az olabilir. İkizlerden birinde % 75 iken diğerinde % 25 olmaktadır.

Ms Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?

Çok da kolay olmayan ms hastalığının tanısı için özel olarak herhangi bir test veya yöntem geliştirilmemiştir. Bir hastaya ms hastalığı tanısı koymanın diğer hastalıkları elemekten başka bir şey değildir. Belirtilerini gösteren bir hastaya ms tanısı koymak diğer hastalık olasılıklarının silinmesi anlamına gelmektedir. Günümüzde kullanılan ms tanısı tetkikleri ise şunlardır:

  • MRI filmleri
  • Uyarılmış yanıtlar
  • Beyin omuriliği sıvısının incelenmesi
  • Görsel ve işitsel uyarılmış yanıtlar
  • Smatsensriyel uyarılmış yanıtlar

Ms hastalığı teşhisi için olmazsa olmaz tetkiklerden biri olan MRI filmleri beyin ve omurilik hakkında detaylı inceleme yapılmasını sağlar. Hastada ms hastalığı lezyonlarına rastlanılıyor ise bu lezyonlar MRI filmlerinde soluk alanlar olarak kendini belli eder. Beyin omurilik sıvısının incelenmesi ile ligklnal bandalar ve miyelin proteinin bağışıklık sistemindeki aktivitesine rastlanılır.

Uyarılmış yanıtlar ile sinirlerin ileti hızları ölçülür. Eğer miyelin kılıflarında bir hasar oluşmuş ise sinirlerin ileti hızlarının uyarılmış yanıtlarda daha yavaş olduğu görülür. Uyarılmış yanıtlar görsel, işitsel ve smatsensriyel yanıtlar olarak üç gruba ayrılır. Görsel uyarılmış yanıtlar: Görme ile ilgili olan sinirlerin incelenmesi üzerine bilgi verir.

İşitsel uyarılmış yanıtlar: İşitme ilgili olan sinirlerin incelenmesi sağlar ve bu alanda bilgi verir. Smatsensriyel uyarılmış yanıtlar ise kol ve bacaklarla ilgili olan sinirlerin incelenmesi sağlar ve duyusal sinirleri inceler.

Ms Hastalığının Tedavisi

Daha öncede bahsi geçtiği üzere ms hastalığının kişiye göre farklı seyir ettiği üzerinde durulmaktadır. Bu nedenle kişiye göre ms hastalığı tedavisi farklılık gösterir. Ms hastalığının tedavisine ne kadar erken dönemde başlanılırsa o kadar tedaviden olumlu sonuçlar alınır. Kimi hastalarda atak geçirme 0 iken kimi hastalar hayatı boyunca atak geçirebilir. Bununla birlikte ataklar değişkenlik gösteren sıklıklarla yaşanılabilir.

Ataklar halinde syeir etmeyen hastalık ağır formlar halinde ilerliyor ise bu durumda tedavi süreci de daha zorlu geçmektedir. Ataklarla başlayan ms hastalığının bazı tipleri daha sonradan ara vermeksizin devam edebilmektedir. Ataklar görülen ms hastalığının tedavisine en kısa zamanda başlanmalıdır. Ms hastalığı tedavisine erken dönemde başlanılır ise insan sağlığına kalıcı etkiler bırakması engellenir.

Ms Atakları Nasıl Önlenir?

Ms hastalığını ataklar halinde geçiren kişilerin ataklarının sayısını azaltmak amacı ile özel aşılar uygulanır. Bu aşılar sayesinde ataklar % 30 ila % 40 arasında düşürülür. Koruyucu tedaviler ile atak sonrasında ms hastalarının engelli kalma riski önlenmiş olur. Çok sık olarak ms atağı geçiren kişilerin atak sayısını azaltmak amacı ile uygulanan tedavi yöntemi interferon tedavisi olmaktadır. Kronik seyreden ms hastalığının ve tek atak geçiren ms hastalarında bağışıklık sistemlerini baskılayan koruyucu tedavilere yer verilmemelidir. Az görülen ağır ms hastalığının tedavisinde daha farklı yollar uygulanmaktadır. Ms hastalığı tedavisinde kullanılan koruyucu tedavi yöntemleri bağışıklık sistemini baskılar. Bunun için tedavide kullanılan yöntemlerin bağışıklık sistemini baskılamamasına dikkat edilmelidir.

Ms Hastalığını Kontrol Altında Tutma Yolları

Ms hastalığını kontrol altında tutmanın yolları ms hastalığı nasıl tedavi edilir sorusunun bir yanıtıdır. Ms hastaları kendilerini yoran aktivitelerden kaçınmalıdırlar. Sıcak ortamlar ms hastalığı ataklarını artırabileceğinden dolayı sauna ve hamam gibi yerlerin tercih edilmemesi daha çok ılık suların tercih edilmesi gerekir.

Düzenli ve sağlıklı beslenerek hastalar kendilerine sağlıklı bir yaşam tarzı belirlemelidirler. Vücudu çok yormayacak şekilde hareket edilmelidir. Sağlığa zararlı olan yiyecek ve içeceklerden uzak durulmalıdır. Depresyon yaratıcı etmenlerden uzak durulmaya çalışılmalıdır. Psikolojik açıdan iyi gelen ortamlarda vakit geçirmeye çalışılmalı ve moral bozucu işlerden uzak durulmalıdır.

Ms Hastalığının Gebeliğe Zararları

Ms hastalığı doğuma ve doğurganlığa karşı hiçbir hastalık riski taşımaz. Bu nedenle ms hastalığı gebelik konusunda anne olmak isteyen hanımlar tedirginlik yaşamadan gebe kalabilir ve bebeklerini dünyaya getirebilirler. Eğer ataklar gebelik döneminde ağır seyreder ise gebeler ağır işlerden kaçınmalı ve istirahat etmelidirler.

Bir önceki yazımız olan Anksiyete Bozukluğu Tedavisi başlıklı makalemizde anksiyete bozukluğu, anksiyete bozukluğu ilaçları ve anksiyete bozukluğu tedavisi hakkında bilgiler verilmektedir.

Beğen  
Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yapılan Yorumlar ( 2 )